Prof. Dr. Esra Meltem KoçProf. Dr. Esra Meltem KoçAile Hekimliği

Çalışma alanları • 02

Uzmanlıklarım

Bilimsel kanıtın, teknolojinin ve insan odaklı bakımın kesişiminde.

Ten disciplines / one human-centered vision

01

Aile Hekimliği

Birinci basamak hekimliğin bilimsel, eğitsel ve yönetsel zemini.

Aile hekimliği uzmanlığını 17 Ocak 2013’te Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tamamladı. Uzmanlık tezi, bir tıp fakültesinde dönem bir öğrencilerinin çocukluk döneminde fiziksel, cinsel ve duygusal şiddete uğrama sıklığını araştırmıştır; danışmanı Prof. Dr. Figen Şahin Dağlı’dır.

2016’dan bu yana İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Aile Hekimliği Anabilim Dalı’nda akademik görev yürütmektedir. 2019’da doçent unvanını almış, ardından profesör kadrosuna yükselmiştir. Türkiye Aile Hekimliği Uzmanlık Derneği üyesidir (2012–).

Çalışmaları birinci basamak hekimliği, aile hekimliği çekirdek yeterlilikleri ve günlük klinik pratikle örtüşen konularda yoğunlaşır. Yönetilen tezler arasında birinci basamakta kistik fibrozis ve fenilketonüri yönetimi, aile sağlığı merkezlerinde hasta izlemi ve aile hekimliği asistan eğitimi yer alır.

02

Koruyucu Hekimlik

Bağışıklama, tarama ve çocuk koruma çalışmaları.

Koruyucu hekimlik hattı, bağışıklama, tarama ve çocuk koruma çalışmalarıyla izlenir. Yönetilen tezler arasında aile hekimliği asistanlarının aşı iletişimi tutumları, ebeveynlerin özel aşılar ve sağlık okuryazarlığı, gebelerin antenatal tarama testlerine yaklaşımı, erişkin bağışıklama bilgisi, pnömokok aşısı ile periyodik sağlık muayeneleri ve tarama testleri bulunur.

Kendi uzmanlık tezi çocukluk dönemi şiddet sıklığı üzerinedir. Danışmanlığını yürüttüğü çalışmalarda çocuk istismarı ve ihmali bilgi düzeyi, 0–2 yaş büyüme-gelişme takibi ve SMA hakkında asistan bilgi-tutum değerlendirmesi yer alır.

Kanıta Dayalı Tıp Derneği’nin Sağlıklı Yaşlanma ve Kronik Hastalıklar Farkındalık Projesi raporunda da görev almıştır (Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, 2012–2013).

03

Kronik Hastalık Yönetimi

Diyabet, hipertansiyon ve kırılganlık izlemi.

Kronik hastalık yönetimi, hem tez danışmanlıklarında hem uluslararası projelerde yer alır. 2018’de yönetilen tez, İzmir’deki aile hekimlerinin ve asistanların kronik hastalık yönetimi algısını incelemiştir.

Avrupa Birliği destekli Chronic Disease Follow-ups in Adults in Primary Care projesinde araştırmacıdır (24 Ocak 2022–22 Aralık 2023). Uluslararası bir başka çalışmada 65 yaş üzeri diyabeti olan ve olmayan bireylerde beslenme durumu ve yaşam kalitesi değerlendirilmiştir (2017–2019).

Tip 2 diyabette hasta katılımı, hipertansiyonda teletıp ile kan basıncı takibi, osteoporoz bilgi düzeyi, hipotiroidide ilaç uyumu, üriner inkontinans ve Tilburg Kırılganlık Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması bu alandaki tez ve yayın izini oluşturur.

04

Kanıta Dayalı Tıp

Klinik uygulama rehberi kalitesi ve uyarlama metodolojisi.

Kanıta Dayalı Tıp Derneği yönetim kurulu üyesidir (2015–). 2017–2018’de yürüttüğü Birinci Basamak Tanı ve Tedavi Rehberi Geliştirme Rehberi projesinde uluslararası danışmanlar Ilkka Kunnamo ve Jorma Komulainen yer almıştır.

2025’te Journal of Evaluation in Clinical Practice’te yayımlanan Factors Affecting Family Physicians Use of Clinical Practice Guidelines çalışması, aile hekimlerinin klinik uygulama rehberi kullanımını inceler. Yönetilen tezler arasında asistan hekimlerin kanıta dayalı tıp farkındalığı ve birinci basamak için enteral beslenme tanı-tedavi rehberi adaptasyonu bulunur.

Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı’nın ve sivil toplum kuruluşlarının klinik uygulama rehberleri alanındaki faaliyetlerine ilişkin bildirileri vardır. Kanıta Dayalı Hemşirelik Uygulamaları kitabında Araştırma Yöntemleri bölümünü yazmıştır (2017).

05

Sağlık Teknolojisi Değerlendirmesi

Hastane tabanlı HTA ve sağlık teknolojisi değerlendirmesi.

2013’ten beri Health Technology Assessment International (HTAi) üyesidir. 2015–2016’da Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü Sağlık Teknolojisi Değerlendirme Dairesi’nde geçici görevle uzman hekim olarak çalışmıştır.

Hastane tabanlı HTA’nın Türkiye’deki gelişimine ilişkin Hospital-Based HTA in Turkey bölümü Springer kitabında (2017) yayımlanmıştır. Sağlık İdarecileri İçin Sağlık Teknolojisi Değerlendirme kitabının editörlerindendir (Nobel Akademik Yayıncılık, 2022).

Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Teknolojileri Değerlendirme Birimi’nde akılcı human albümin kullanımı ve 2014 yılında değer bazında en yüksek satış tutarına sahip ilk 100 ilacın değerlendirilmesi raporlarında görev almıştır. Hacettepe Üniversitesi’nde Sağlık Ekonomisi ve Farmakoekonomi yüksek lisansını 2 Şubat 2018’de tamamlamıştır.

Uluslararası Görevler

Uluslararası Sağlık Teknolojisi Değerlendirmesi Birliği (Health Technology Assessment international – HTAi) bünyesinde uluslararası düzeyde aktif görevler üstlenmektedir. Gelişmekte Olan Ülkelerde Sağlık Teknolojisi Değerlendirmesi Çalışma Grubu’nun (Developing Countries Interest Group – DCIG) Başkanı olarak görev yapmakta; gelişmekte olan ülkelerde sağlık teknolojisi değerlendirmesi kapasitesinin geliştirilmesi, bilgi ve deneyim paylaşımının güçlendirilmesi ve uluslararası iş birliklerinin artırılmasına yönelik çalışmalara liderlik etmektedir. Ayrıca HTAi İş Geliştirme Komitesi (Business Development Committee) üyesi ve Tıbbi Cihazlar Çalışma Grubu (Medical Device Interest Group – MDIG) komite üyesi olarak HTAi’nin stratejik ve bilimsel çalışmalarına katkı sağlamaktadır.

06

e-Sağlık

Teletıp ve birinci basamakta dijitalleşme.

e-sağlık çalışmaları, birinci basamakta teletıp ve dijital iletişime odaklanır. 2024’te Türkiye Klinikleri’nde yayımlanan Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde e-Sağlık Uygulamaları ve Geleceği kitabında e-Sağlık Uygulamalarının Türkiye’deki Durumu bölümünü yazmıştır.

Yönetilen tezler arasında hipertansiyon hastalarının teletıp ile kan basıncı takibine bakışı, eğitim aile sağlığı merkezlerinde hasta gözünden teletıpta hasta-hekim iletişimi ve olası telesağlık senaryolarının aile hekimliği asistanlarınca değerlendirilmesi bulunur.

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi’nde Yazılım Mühendisliği (31 Temmuz 2023) ile Medya ve İletişim Çalışmaları yüksek lisanslarını tamamlamıştır.

07

Yapay Zekâ ve Sağlık

DeepChestNet ve klinik karar destek çalışmaları.

Sağlıkta yapay zekâ hattı yayın ve editörlükle belgelenir. 2023’te DeepChestNet: Artificial intelligence approach for COVID-19 detection on computed tomography images çalışması Wiley’de yayımlanmıştır.

2021’de Sağlıkta Yapay Zeka ve Uygulamaları kitabında Klinik Karar Destek Sistemleri bölümünü yazmıştır. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Yayınevi’nde Sağlık Bilimlerinde Yapay Zekâ Dergisi’nin editörlerindendir (2021–).

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyomedikal Teknolojiler doktora programı 2023’te başlamıştır.

08

Eğitim ve Mentorluk

Tez danışmanlığı, eğitim ve akademik mentorluk.

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi’nde lisans ve tıpta uzmanlık eğitimi, tez danışmanlığı ve akademik mentorluk faaliyetlerini aktif olarak sürdürmektedir. Bugüne kadar 47 tıpta uzmanlık tezine danışmanlık yapmış; genç hekimlerin bilimsel düşünme, araştırma planlama ve akademik gelişim süreçlerine rehberlik etmiştir.

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde 2019–2021 yılları arasında Dekan Yardımcılığı görevini yürütmüş, 2024 yılından itibaren yeniden bu görevi üstlenmiştir. Ayrıca 2017 yılından bu yana Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü olarak eğitim, araştırma ve uygulama faaliyetlerinin geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.

Tıp eğitimi alanındaki akademik çalışmaları; tıp fakültesi öğrencileri ve uzmanlık eğitimi alan araştırma görevlilerinin eğitim süreçleri, akademik başarı, tükenmişlik, akademik erteleme ve psikososyal iyi oluş gibi konular üzerinde yoğunlaşmaktadır. Öğrenci ve asistan eğitiminde kanıta dayalı tıp yaklaşımının, bilimsel düşünme becerilerinin, araştırma metodolojisinin ve akademik gelişimin desteklenmesine özel önem vermektedir.

Öğrencilerin yalnızca akademik değil; bilimsel yayıncılık, yapay zekâ, yenilikçilik ve girişimcilik alanlarında da deneyim kazanmalarını desteklemektedir. Halen Girişimcilik Topluluğu’nun akademik danışmanlığını yürütmekte, daha önce Sağlıkta Yapay Zekâ Kulübü’nün danışmanlığını üstlenmiştir. Current Journal of Medical Research ve Journal of Artificial Intelligence in Health Sciences dergilerinin oluşturulması fikrini geliştirerek kuruluşlarına öncülük etmiş; öğrencilerin bu dergilerde editöryal sorumluluk üstlenerek bilimsel yayıncılığı öğrencilik döneminde deneyimlemelerini teşvik etmiştir. Ayrıca farklı üniversitelerden öğrenci topluluklarını bir araya getiren 1. Ulusal Sağlıkta Yapay Zekâ Öğrenci Kongresi’nin düzenlenmesine katkı sağlamış ve kongrede konuşmacı olarak yer almıştır.

Eğitim ve mentorluk yaklaşımında, öğrencilerin ve genç hekimlerin yalnızca bilgi edinmelerini değil; araştıran, sorgulayan, üreten, yenilikçi düşünen ve akademik sorumluluk alabilen bireyler olarak gelişmelerini desteklemeyi önceliklendirmektedir.

09

Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT)

Kanıta dayalı GETAT uygulamaları, klinik araştırmalar ve rehber metodolojisi.

Geleneksel ve tamamlayıcı tıp alanındaki çalışmalarını kanıta dayalı tıp yaklaşımıyla sürdürmekte; özellikle mezoterapi ve ozon tedavisi alanlarında klinik araştırmalar, uygulamalar ve eğitimler yürütmektedir. T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Mezoterapi Uygulama Kılavuzu (2025) hazırlama ekibinde yazar olarak yer alarak mezoterapi uygulamalarının standardizasyonu ve hasta güvenliğine katkı sağlamıştır. Uluslararası düzeyde ise Guidelines International Network (GIN) bünyesinde geleneksel tıp alanında klinik uygulama rehberlerinin geliştirilmesine yönelik uluslararası metodoloji çalışmalarında yer almakta; GETAT alanında kanıta dayalı yaklaşımın ve rehber geliştirme standartlarının güçlendirilmesine katkı sunmaktadır.

10

Klinik Uygulama Rehberleri

Kanıta dayalı rehber geliştirme, uyarlama ve uygulama metodolojisi.

Klinik uygulama rehberlerinin kanıta dayalı yöntemlerle geliştirilmesi, uyarlanması ve uygulanması alanlarında çalışmalar yürütmektedir. Guidelines International Network (GIN) üyesi olup rehber geliştirme ve metodoloji alanındaki uluslararası çalışmalara katılmaktadır. Ayrıca T.C. Sağlık Bakanlığı bünyesindeki klinik uygulama rehberi geliştirme komisyonlarında görev alarak ulusal rehber çalışmalarına katkı sağlamaktadır.

Başkanlığını yürüttüğü Kanıta Dayalı Tıp Derneği (Turkish Evidence-Based Medicine Association) çatısı altında kurulan Eurasian Clinical Practice Guidelines Initiative (ECPGI) aracılığıyla; Avrasya bölgesinde kanıta dayalı klinik uygulama rehberlerinin geliştirilmesi, rehber metodolojisi kapasitesinin güçlendirilmesi, bölgesel iş birliklerinin artırılması ve uluslararası standartların yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar yürütmektedir.